Opis
Domus Aurea, czyli „Złoty Dom” cesarza Nerona, była ogromną willą miejską w sercu Rzymu, pomiędzy Palatynem, Eskwilinem i Celio. Dziś zwiedza się pawilon na Oppio: podziemne komnaty z freskami, które zainspirowały Rafaela i Michała Anioła.
Neron kazał ją zbudować po wielkim pożarze w 64 roku n.e., zagarniając dziesiątki hektarów. Nazwa pochodzi od złota, które lśniło w dekoracjach. Architekci Sewer i Celer zaprojektowali lasy, winnice i sztuczny staw, w miejscu którego powstało potem Koloseum. Był to nie tyle pałac, co krajobraz: na wzór nadmorskich willi Kampanii.
Pawilon na Oppio, część prywatna, ma około 300 pomieszczeń, ale ani jednej sypialni, ani kuchni, ani latryn: była to willa do wydawania przyjęć. W salach wyłożonych marmurem, wśród nisz i ekshedr, światło słoneczne skupiało się lub rozpraszało. Groteski na sklepieniach, z postaciami i motywami roślinnymi, stały się wzorem dla następnych pokoleń.
Sala ośmioboczna ma kopułę, która według Swetoniusza obracała się dzień i noc: nie jest jednak pewne, że chodziło właśnie o tę. Niedawnym odkryciem jest Sala Sfinksa, odsłonięta w 2019 roku: sklepiona komnata wysoka na 4,5 metra, z freskami przedstawiającymi boga Pana, pantery i sfinksy, która przez prawie dwa tysiące lat była pogrzebana.
Przy wejściu do willi, na Velii, stał kolosalny posąg Nerona jako boga Słońca, wysoki na około 35 metrów, z koroną o siedmiu promieniach: od niego sąsiednie Koloseum wzięło swoją nazwę. Portyk wokół stawu miał według Swetoniusza trzy rzędy kolumn i mierzył milę.
Rzymianie nienawidzili tej rezydencji, zbudowanej z dóbr zabranych obywatelom i z posągów zabranych ze świątyń, także w Delfach. Po śmierci Nerona, w 68 roku, jego następcy ją ogołocili i zaczęli zabudowywać. Marcjalis skarżył się, że jeden dom zajmuje całe miasto.
Wespazjan osuszył staw, by zbudować tam Amfiteatr Flawiuszów. Po pożarze w 104 roku na pawilonie na Oppio wzniesiono Termy Trajana, otwarte w 109 roku. Paradoksalnie okazało się to ratunkiem: ziemia chroniła freski przed wilgocią.
Pod koniec XV wieku pewien chłopak wpadł do dziury na wzgórzu Oppio i znalazł się w grocie pokrytej malowanymi postaciami. Wkrótce artyści zaczęli się tam spuszczać na linach: Pinturicchio, Rafael i Michał Anioł odkryli w ten sposób malarstwo antyczne, a te dekoracje nazwano groteskami.
Koniecznie zobacz
• Groteski.
• Sala ośmioboczna.
• Sala Sfinksa.
• Podpisy artystów.
Czy wiesz, że…?
• Na ścianach można odczytać podpisy tych, którzy się tu spuszczali: od Domenica Ghirlandaia i Filippina Lippiego po Casanovę i markiza de Sade.
• W 1980 roku zachowana część weszła, wraz z centrum historycznym Rzymu, na listę UNESCO.
Neron kazał ją zbudować po wielkim pożarze w 64 roku n.e., zagarniając dziesiątki hektarów. Nazwa pochodzi od złota, które lśniło w dekoracjach. Architekci Sewer i Celer zaprojektowali lasy, winnice i sztuczny staw, w miejscu którego powstało potem Koloseum. Był to nie tyle pałac, co krajobraz: na wzór nadmorskich willi Kampanii.
Pawilon na Oppio, część prywatna, ma około 300 pomieszczeń, ale ani jednej sypialni, ani kuchni, ani latryn: była to willa do wydawania przyjęć. W salach wyłożonych marmurem, wśród nisz i ekshedr, światło słoneczne skupiało się lub rozpraszało. Groteski na sklepieniach, z postaciami i motywami roślinnymi, stały się wzorem dla następnych pokoleń.
Sala ośmioboczna ma kopułę, która według Swetoniusza obracała się dzień i noc: nie jest jednak pewne, że chodziło właśnie o tę. Niedawnym odkryciem jest Sala Sfinksa, odsłonięta w 2019 roku: sklepiona komnata wysoka na 4,5 metra, z freskami przedstawiającymi boga Pana, pantery i sfinksy, która przez prawie dwa tysiące lat była pogrzebana.
Przy wejściu do willi, na Velii, stał kolosalny posąg Nerona jako boga Słońca, wysoki na około 35 metrów, z koroną o siedmiu promieniach: od niego sąsiednie Koloseum wzięło swoją nazwę. Portyk wokół stawu miał według Swetoniusza trzy rzędy kolumn i mierzył milę.
Rzymianie nienawidzili tej rezydencji, zbudowanej z dóbr zabranych obywatelom i z posągów zabranych ze świątyń, także w Delfach. Po śmierci Nerona, w 68 roku, jego następcy ją ogołocili i zaczęli zabudowywać. Marcjalis skarżył się, że jeden dom zajmuje całe miasto.
Wespazjan osuszył staw, by zbudować tam Amfiteatr Flawiuszów. Po pożarze w 104 roku na pawilonie na Oppio wzniesiono Termy Trajana, otwarte w 109 roku. Paradoksalnie okazało się to ratunkiem: ziemia chroniła freski przed wilgocią.
Pod koniec XV wieku pewien chłopak wpadł do dziury na wzgórzu Oppio i znalazł się w grocie pokrytej malowanymi postaciami. Wkrótce artyści zaczęli się tam spuszczać na linach: Pinturicchio, Rafael i Michał Anioł odkryli w ten sposób malarstwo antyczne, a te dekoracje nazwano groteskami.
Koniecznie zobacz
• Groteski.
• Sala ośmioboczna.
• Sala Sfinksa.
• Podpisy artystów.
Czy wiesz, że…?
• Na ścianach można odczytać podpisy tych, którzy się tu spuszczali: od Domenica Ghirlandaia i Filippina Lippiego po Casanovę i markiza de Sade.
• W 1980 roku zachowana część weszła, wraz z centrum historycznym Rzymu, na listę UNESCO.