Opis
Plac Świętego Piotra to wielki plac przed bazyliką, na skraju historycznego centrum Rzymu, w Watykanie. To arcydzieło baroku: dwa ramiona kolumn obejmują go ze wszystkich stron, a codziennie gromadzą się tu pielgrzymi z całego świata.
Projekt jest dziełem Gian Lorenza Berniniego, który kolumnadę tłumaczył jako „matczyny” uścisk Kościoła wobec katolików, heretyków, a nawet niewiernych. Plac ma dwie części: trapez przed fasadą i wielki owal, razem 198 metrów na 148.
Kolumnada to gra perspektywy: cztery rzędy kolumn i doryckich filarów dźwigają ciągłe belkowanie, zwieńczone figurami świętych, dokładnie o połowę niższymi od tych na fasadzie bazyliki. Kolumn jest 284 i od pierwszego do czwartego rzędu ich średnica nieznacznie rośnie, by zrównoważyć rozwarcie łuku.
Pośrodku wznosi się obelisk egipski z czasów rzymskich i cały układ obraca się wokół niego. Po bokach stoją dwie fontanny: północną odnowił Maderno, a południową Bernini zbudował jako jej bliźniaczkę. Swoim położeniem ukrywają też pewną nieregularność kolumnady.
Trapez przed fasadą rozszerza swoje skrzydła ku zewnątrz i sprawia, że bazylika wydaje się bliższa. Dalej ramiona kolumnady łączą się z korytarzami prowadzącymi do portyku: z jednej strony to ramię Karola Wielkiego, z drugiej Konstantyna, gdzie znajduje się Scala Regia.
Aż do XVII wieku był tu tylko plac z udeptanej ziemi. W czasach rzymskich w dolinie znajdował się cyrk Kaliguli i nekropolia, w której według tradycji pochowano świętego Piotra. Sykstus V kazał tu ustawić obelisk w 1586 roku, ale nie leżał on w osi bazyliki: do dziś jest przesunięty o półtora metra na północ.
Fasada Maderna była niska i szeroka, a Bernini, który nazywał ją „przysadzistą”, zamienił jej wady w atuty. Prace trwały od 1656 do 1667 roku, za Aleksandra VII, i rozcięły dzielnicę Borgo na dwoje. Efekt jest teatralny: gdy plac jest pełny, tłum widzi sam siebie.
Tu papież udziela błogosławieństwa Urbi et Orbi na Wielkanoc i Boże Narodzenie, a w niedzielę w południe wychyla się ze swojego gabinetu na Anioł Pański. W Boże Narodzenie stawia się tu także wielką choinkę, co roku dar innego regionu Europy, wraz z figurami szopki.
Aby odsłonić widok na bazylikę, w latach 1936–1950 wytyczono Via della Conciliazione. Ulica zatarła dawną oś Via Alessandrina i wiele pałaców Borgo.
Koniecznie zobacz
• Obelisk egipski.
• Kolumnada.
• Dwie fontanny.
• Ramię Karola Wielkiego.
Czy wiesz, że…?
• W średniowieczu wierzono, że kula na szczycie obelisku skrywa prochy Juliusza Cezara.
• Plac leży w Watykanie, ale aż do schodów bazyliki pilnuje go włoska policja.
• Kolumnada biegnie po płaszczyźnie nachylonej w sposób niemal niezauważalny.
Projekt jest dziełem Gian Lorenza Berniniego, który kolumnadę tłumaczył jako „matczyny” uścisk Kościoła wobec katolików, heretyków, a nawet niewiernych. Plac ma dwie części: trapez przed fasadą i wielki owal, razem 198 metrów na 148.
Kolumnada to gra perspektywy: cztery rzędy kolumn i doryckich filarów dźwigają ciągłe belkowanie, zwieńczone figurami świętych, dokładnie o połowę niższymi od tych na fasadzie bazyliki. Kolumn jest 284 i od pierwszego do czwartego rzędu ich średnica nieznacznie rośnie, by zrównoważyć rozwarcie łuku.
Pośrodku wznosi się obelisk egipski z czasów rzymskich i cały układ obraca się wokół niego. Po bokach stoją dwie fontanny: północną odnowił Maderno, a południową Bernini zbudował jako jej bliźniaczkę. Swoim położeniem ukrywają też pewną nieregularność kolumnady.
Trapez przed fasadą rozszerza swoje skrzydła ku zewnątrz i sprawia, że bazylika wydaje się bliższa. Dalej ramiona kolumnady łączą się z korytarzami prowadzącymi do portyku: z jednej strony to ramię Karola Wielkiego, z drugiej Konstantyna, gdzie znajduje się Scala Regia.
Aż do XVII wieku był tu tylko plac z udeptanej ziemi. W czasach rzymskich w dolinie znajdował się cyrk Kaliguli i nekropolia, w której według tradycji pochowano świętego Piotra. Sykstus V kazał tu ustawić obelisk w 1586 roku, ale nie leżał on w osi bazyliki: do dziś jest przesunięty o półtora metra na północ.
Fasada Maderna była niska i szeroka, a Bernini, który nazywał ją „przysadzistą”, zamienił jej wady w atuty. Prace trwały od 1656 do 1667 roku, za Aleksandra VII, i rozcięły dzielnicę Borgo na dwoje. Efekt jest teatralny: gdy plac jest pełny, tłum widzi sam siebie.
Tu papież udziela błogosławieństwa Urbi et Orbi na Wielkanoc i Boże Narodzenie, a w niedzielę w południe wychyla się ze swojego gabinetu na Anioł Pański. W Boże Narodzenie stawia się tu także wielką choinkę, co roku dar innego regionu Europy, wraz z figurami szopki.
Aby odsłonić widok na bazylikę, w latach 1936–1950 wytyczono Via della Conciliazione. Ulica zatarła dawną oś Via Alessandrina i wiele pałaców Borgo.
Koniecznie zobacz
• Obelisk egipski.
• Kolumnada.
• Dwie fontanny.
• Ramię Karola Wielkiego.
Czy wiesz, że…?
• W średniowieczu wierzono, że kula na szczycie obelisku skrywa prochy Juliusza Cezara.
• Plac leży w Watykanie, ale aż do schodów bazyliki pilnuje go włoska policja.
• Kolumnada biegnie po płaszczyźnie nachylonej w sposób niemal niezauważalny.