Opis
Termy Karakalli to wielki kompleks łaźni, który cesarz Karakalla kazał zbudować na Małym Awentynie, w Rzymie, niedaleko początku Via Appia. Dziś to imponujące ruiny, z murami wysokimi jak pałace, a latem wśród dawnych ścian odbywają się przedstawienia operowe.
Zbudowane w latach 212–216 n.e., były najokazalszymi termami Cesarstwa aż do otwarcia term Dioklecjana w 306 roku. Kompleks zajmuje około 337 na 328 metrów, z głównym budynkiem o wymiarach 114 na 220, otoczonym ogrodami i murem ze sklepami, bibliotekami i salami.
Przychodziło się tu nie tylko, by się umyć. Były szatnie, sale gimnastyczne, biblioteki i ogrody oraz ściśle określona trasa: sauna, kąpiel gorąca, letnia, a na końcu natatio, wielki odkryty basen ozdobiony czterema ogromnymi monolitycznymi granitowymi kolumnami.
Sercem było caldarium, okrągła sala o średnicy 34 metrów, z kopułą, zwrócona na południe i oświetlona wielkimi oknami, by ogrzewało ją słońce. Frigidarium, długie na 58 metrów i szerokie na 24, było salą z trzema wielkimi sklepieniami krzyżowymi i basenami z zimną wodą.
W szatniach zachowały się nadal piękne mozaiki. Dwie palestry po bokach miały dziedziniec z portykiem na kolumnach z żółtego marmuru numidyjskiego. Woda płynęła z odnogi Aqua Marcia i trafiała do cysterny z 64 komorami, pod murem otaczającym.
Pod ruinami ciągnie się sieć podziemi: korytarzy służebnych, dzięki którym termy mogły działać, a kąpiący się ich nie widzieli. Tam też w 1938 roku odkryto największe znane w Rzymie mitreum.
Termy działały przez trzy wieki, aż w 537 roku, podczas wojny gotyckiej, król Gotów Witiges przeciął akwedukty. Potem zamieniły się w winnice i kamieniołom marmurów i kolumn: katedra w Pizie i Santa Maria in Trastevere zawierają elementy stąd zabrane.
W XVI wieku wykopaliska prowadzone za Pawła III wydobyły na światło dzienne gigantyczne posągi, jak Byk Farnezyjski, Flora i Herkules, dziś w Muzeum Archeologicznym w Neapolu. Mozaika z dwudziestoma ośmioma atletami, znaleziona w 1824 roku, znajduje się natomiast w Muzeach Watykańskich.
Dwie wielkie granitowe wanny, pochodzące z frigidarium, stały się fontannami na Piazza Farnese. W 1960 roku odbyły się tu zawody gimnastyczne igrzysk olimpijskich, a od 1937 roku latem wystawia się tu sezon Opery Rzymskiej.
Koniecznie zobacz
• Caldarium.
• Frigidarium.
• Mozaiki w szatniach.
• Podziemia.
• Mitreum.
Czy wiesz, że…?
• Ostatnią granitową kolumnę z natatio podarowano w 1563 roku Kosmie I Medyceuszowi: dziś to Kolumna Sprawiedliwości na Piazza Santa Trinita we Florencji.
• Misy fontann na Piazza Farnese pochodziły z frigidarium.
Zbudowane w latach 212–216 n.e., były najokazalszymi termami Cesarstwa aż do otwarcia term Dioklecjana w 306 roku. Kompleks zajmuje około 337 na 328 metrów, z głównym budynkiem o wymiarach 114 na 220, otoczonym ogrodami i murem ze sklepami, bibliotekami i salami.
Przychodziło się tu nie tylko, by się umyć. Były szatnie, sale gimnastyczne, biblioteki i ogrody oraz ściśle określona trasa: sauna, kąpiel gorąca, letnia, a na końcu natatio, wielki odkryty basen ozdobiony czterema ogromnymi monolitycznymi granitowymi kolumnami.
Sercem było caldarium, okrągła sala o średnicy 34 metrów, z kopułą, zwrócona na południe i oświetlona wielkimi oknami, by ogrzewało ją słońce. Frigidarium, długie na 58 metrów i szerokie na 24, było salą z trzema wielkimi sklepieniami krzyżowymi i basenami z zimną wodą.
W szatniach zachowały się nadal piękne mozaiki. Dwie palestry po bokach miały dziedziniec z portykiem na kolumnach z żółtego marmuru numidyjskiego. Woda płynęła z odnogi Aqua Marcia i trafiała do cysterny z 64 komorami, pod murem otaczającym.
Pod ruinami ciągnie się sieć podziemi: korytarzy służebnych, dzięki którym termy mogły działać, a kąpiący się ich nie widzieli. Tam też w 1938 roku odkryto największe znane w Rzymie mitreum.
Termy działały przez trzy wieki, aż w 537 roku, podczas wojny gotyckiej, król Gotów Witiges przeciął akwedukty. Potem zamieniły się w winnice i kamieniołom marmurów i kolumn: katedra w Pizie i Santa Maria in Trastevere zawierają elementy stąd zabrane.
W XVI wieku wykopaliska prowadzone za Pawła III wydobyły na światło dzienne gigantyczne posągi, jak Byk Farnezyjski, Flora i Herkules, dziś w Muzeum Archeologicznym w Neapolu. Mozaika z dwudziestoma ośmioma atletami, znaleziona w 1824 roku, znajduje się natomiast w Muzeach Watykańskich.
Dwie wielkie granitowe wanny, pochodzące z frigidarium, stały się fontannami na Piazza Farnese. W 1960 roku odbyły się tu zawody gimnastyczne igrzysk olimpijskich, a od 1937 roku latem wystawia się tu sezon Opery Rzymskiej.
Koniecznie zobacz
• Caldarium.
• Frigidarium.
• Mozaiki w szatniach.
• Podziemia.
• Mitreum.
Czy wiesz, że…?
• Ostatnią granitową kolumnę z natatio podarowano w 1563 roku Kosmie I Medyceuszowi: dziś to Kolumna Sprawiedliwości na Piazza Santa Trinita we Florencji.
• Misy fontann na Piazza Farnese pochodziły z frigidarium.